Giftige stress

Een beetje spanning hoort erbij, maar chronische stress kan het brein ernstig ontregelen. Het lukt dan niet meer om de stresshormonen naar het rustniveau terug te schroeven.

“Stress ervaren we allemaal, dat hoor nu eenmaal bij het leven.  Maar als er steeds maar weer nare gebeurtenissen blijven komen, is er te weinig tijd om die stresshormonen naar een normaal niveau te laten zakken. Dan is er sprake van chronische, onbeheersbare stress”. Aldus Bruce McEwen, neuro-endocrinoloog aan de Rockefeller Universiteit van New York. Hij noemt dit ´giftige stress´, waarbij het stresssysteem ontspoort.

Zulke giftige stress komt zeker niet alleen door ingrijpende gebeurtenissen, zoals ziekte, ongeluk, sterfgeval of een oorlogssituatie. “Wat onze gezondheid pas echt aantast zijn de subtiele, langdurige invloeden vanuit onze omgeving: armoede of verwaarlozing binnen de familie, leven in een vervuilde buurt vol herrie, belastend werk, slecht slapen, eenzaamheid, te veel of te ongezond eten, te weinig bewegen, roken, drinken.”

Gelukkig wordt ook al wat duidelijker wat we kunnen doen om de slopende effecten op het brein te voorkomen, of om het brein te laten herstellen.

Manieren om je brein weerbaar te maken

  1. Bewegen

Tijdens lichaamsbeweging maakt het brein groeistoffen aan zoals BDNF, zodat zenuwuitlopers en contacten tussen hersencellen kunnen herstellen. Trainen voor een marathon mag, maar is niet nodig. Bij mensen die driemaal per week 45 minuten stevig doorwandelen zien wetenschappers al minder krimp in de hippocampus, en verbeterde executieve (hogere controle) functies.

  1. Gezond eten

De stofwisseling kan ontregeld raken door chronische stress, met name de hormonen die een rol spelen bij de bloedsuikerhuishouding, zoals insuline. De bloedsuikerspiegel onder controle houden kan dan helpen.
Eet zo min mogelijk suiker, beperk koolhydraten en eet niet te vaak(!), om bloedsuikerschommelingen te beperken. Eiwitten en vette vis leveren belangrijke bouwstenen, groenten en fruit belangrijke vitaminen en beschermende antioxidanten.

  1. Slapen

Chronisch slaaptekort remt de stofwisseling van de prefrontale hersenschors met zijn belangrijke executieve functies. De amygdala reageert dan juist overdreven. Tijdens slaap worden ook afvalstoffen in het brein opgeruimd.
Gemiddeld hebben we 7 á 8 uur slaap per nacht nodig.

  1. Mediteren

Mensen die regelmatig mediteren kunnen sneller hun aandacht weer richten nadat ze zijn afgedwaald, ze hebben een beter werkgeheugen, reageren flexibeler op nieuwe dingen en kunnen beter met emoties omgaan. Het lijkt er dus op dat de executieve functies er beter door worden.

Uit: NRC – Wetenschap sept. 2018

Het volledige artikel: Giftige stress / Neurowetenschap / NRC

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *